Giải thể doanh nghiệp là gì? Các lý do giải thể doanh nghiệp

Nhiều công ty thường gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục giải thể doanh nghiệp vì vướng mắc hồ sơ, nghĩa vụ thuế và các thủ tục pháp lý phức tạp. Những rắc rối này không chỉ kéo dài thời gian giải thể mà còn tạo áp lực tài chính và làm tăng rủi ro pháp lý. Để tránh tình trạng đó, bạn cần hiểu rõ giải thể công ty là gì, doanh nghiệp phải đáp ứng những điều kiện nào, cần chuẩn bị hồ sơ gì và trình tự thực hiện theo quy định mới nhất. Cùng Kế toán MK tìm hiểu lý do giải thể doanh nghiệp, tổng hợp 5 nguyên nhân dẫn đến giải thể doanh nghiệp phổ biến tại bài viết này.

1. Giải thể công ty, doanh nghiệp là gì?

Trả lời: Giải thể công ty hay doanh nghiệp là việc chấm dứt hoàn toàn sự tồn tại hợp pháp của doanh nghiệp theo đúng trình tự và thủ tục được quy định trong Luật Doanh nghiệp. Việc giải thể có thể diễn ra theo hai hình thức: tự nguyện (do chủ doanh nghiệp quyết định khi không muốn tiếp tục hoạt động) hoặc bắt buộc (theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền).

Khi hoàn tất thủ tục giải thể, doanh nghiệp sẽ mất tư cách pháp nhân, ngừng toàn bộ hoạt động kinh doanh, thanh toán xong mọi nghĩa vụ tài chính, và bị xóa tên khỏi Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, chính thức chấm dứt sự tồn tại trước pháp luật.

2. Các trường hợp giải thể công ty, doanh nghiệp

Căn cứ Khoản 1 Điều 207 Luật Doanh nghiệp, công ty, doanh nghiệp có thể bị giải thể theo hai nhóm trường hợp chính: giải thể tự nguyện và giải thể bắt buộc.

2.1. Trường hợp giải thể tự nguyện

1 – Hết thời hạn hoạt động ghi tại Điều lệ mà không được gia hạn

Khi Điều lệ công ty xác định rõ thời gian tồn tại, việc kết thúc thời gian này mà không có nghị quyết kéo dài hoạt động sẽ dẫn đến việc doanh nghiệp phải giải thể.

Thời hạn tồn tại của doanh nghiệp có thể được thiết lập căn cứ vào:

• Thỏa thuận giữa các thành viên sáng lập hoặc cổ đông
• Giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định pháp luật

2 – Căn cứ vào nghị quyết của cơ quan quyết định cao nhất

Việc chấm dứt hoạt động được thực hiện theo quyết định của:

• Chủ doanh nghiệp (đối với doanh nghiệp tư nhân)
• Toàn thể thành viên hợp danh (đối với công ty hợp danh)
• Hội đồng thành viên hoặc Chủ sở hữu (đối với công ty trách nhiệm hữu hạn)
• Đại hội đồng cổ đông (đối với công ty cổ phần)

Đây là lý do giải thể công ty phổ biến khi chủ thể tự quyết định ngừng kinh doanh xuất phát từ các yếu tố như: hiệu quả kinh doanh không đạt yêu cầu, tình trạng thua lỗ kéo dài, hoặc có nhu cầu thu hồi vốn, chuyển đổi mô hình kinh doanh. Với mô hình sở hữu đơn giản, giải thể công ty tnhh một thành viên thường có quy trình tinh gọn hơn nếu hồ sơ và nghĩa vụ thuế được kiểm soát tốt ngay từ đầu.

2.2. Trường hợp giải thể bắt buộc

1 – Thiếu số lượng thành viên theo quy định trong thời gian 06 tháng liên tiếp

Một số loại hình doanh nghiệp bắt buộc phải duy trì số lượng thành viên tối thiểu để được tồn tại hợp pháp.

Minh họa: Công ty hợp danh phải có tối thiểu 02 cá nhân là thành viên hợp danh (khoản 1 Điều 172 Luật Doanh nghiệp).

Khi số lượng thành viên giảm xuống dưới mức tối thiểu, doanh nghiệp cần:

• Bổ sung thành viên để đạt đủ số lượng theo quy định, hoặc
• Chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp khác phù hợp

Nếu sau 06 tháng liên tục không thực hiện được một trong hai biện pháp trên, doanh nghiệp buộc phải tiến hành giải thể.

2 – Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là văn bản (dạng giấy hoặc điện tử) do Phòng Đăng ký kinh doanh cấp, ghi nhận các thông tin về đăng ký doanh nghiệp theo quy định tại khoản 12 Điều 3 Luật số 68/2014/QH13.

Khi Giấy chứng nhận này bị thu hồi, doanh nghiệp mất căn cứ pháp lý để tiếp tục hoạt động và phải thực hiện thủ tục giải thể.

3. Những nguyên nhân dẫn đến giải thể doanh nghiệp

Việc giải thể doanh nghiệp thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể đến từ yếu tố nội tại lẫn tác động bên ngoài. Hiểu rõ các nguyên nhân này giúp doanh nghiệp chủ động phòng tránh và tìm giải pháp kịp thời. Dưới đây là những nguyên nhân dẫn đến giải thể doanh nghiệp phổ biến nhất:

1. Tình trạng thua lỗ liên tục: Doanh nghiệp mất khả năng sinh lời kéo dài, không huy động đủ nguồn lực tài chính để duy trì hoạt động. Nếu không tìm được giải pháp khắc phục kịp thời, việc chấm dứt hoạt động là điều khó tránh khỏi.
2. Yếu kém về năng lực lãnh đạo: Đội ngũ quản lý thiếu kinh nghiệm và kỹ năng điều hành, khiến doanh nghiệp không thể vận hành hiệu quả. Sự phát triển của công ty phụ thuộc lớn vào năng lực của ban lãnh đạo và nhân sự cốt lõi.
3. Chiến lược lạc hậu, không theo kịp thị trường: Doanh nghiệp không xây dựng được các hoạt động marketing phù hợp, chậm ứng dụng công nghệ số (website, SEO). Điều này khiến họ mất lợi thế cạnh tranh và dần bị đào thải.
4. Thiếu vốn và phụ thuộc thị trường: Nguồn lực tài chính hạn hẹp, phụ thuộc quá nhiều vào đối tác khác làm mất tính tự chủ trong kinh doanh. Một số trường hợp doanh nghiệp đang chờ tái cơ cấu hoặc chuyển nhượng.
5. Tác động từ môi trường kinh tế: Khủng hoảng kinh tế, thiên tai, dịch bệnh (như COVID-19) ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động. Số liệu Quý I/2020 ghi nhận gần 35.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, phản ánh tình trạng khó khăn chung của nền kinh tế.

4. Các trường hợp vi phạm về giải thể công ty

Khi doanh nghiệp không thực hiện đúng hoặc không đầy đủ thủ tục giải thể theo quy định, công ty có thể bị xử phạt hành chính tùy vào mức độ vi phạm. Theo Điều 58 Nghị định 122/2021/NĐ-CP, mức phạt dao động từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với các hành vi sau:

• Không thực hiện thủ tục giải thể khi kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn.
• Không thực hiện thủ tục giải thể khi công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
• Không thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh trước khi nộp hồ sơ đăng ký giải thể.

Trong đó, thủ tục giải thể chi nhánh phụ thuộc cần được hoàn tất đầy đủ trước khi cơ quan đăng ký kinh doanh tiếp nhận hồ sơ giải thể doanh nghiệp chính.

Các biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm:

• Buộc doanh nghiệp thực hiện thủ tục giải thể theo đúng quy định với các hành vi vi phạm liên quan.
• Buộc thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động đối với chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc địa điểm kinh doanh chưa đóng.

Hiểu giải thể doanh nghiệp là gì và nắm được các bước trong thủ tục giải thể mới chỉ là giai đoạn đầu. Trên thực tế, quá trình đóng cửa công ty thường phát sinh nhiều vướng mắc liên quan đến hồ sơ pháp lý, nghĩa vụ thuế khi giải thể doanh nghiệp, công nợ và các thủ tục chấm dứt hoạt động khác. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp mất khá nhiều thời gian để tự xử lý. Nếu bạn muốn tiết kiệm thời gian và đảm bảo thực hiện đúng quy định, hãy liên hệ Kế toán MK để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ trọn gói trong toàn bộ quy trình giải thể.

Kế toán MK là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thành lập, dịch vụ giải thể công ty trọn gói và dịch vụ kế toán thuế trọn gói cho hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Liên hệ ngay với chúng tôi để nhận được tư vấn qua các thông tin dưới đây:

Trụ sở chính Hồ Chí Minh:

• Địa chỉ: 652/31B Quốc lộ 13, Phường Hiệp Bình, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam.
• Mã số thuế: 0317916553

Văn phòng đại diện Hồng Ngự, Đồng Tháp:

• Địa chỉ: 120 Xuân Diệu, Phường Hồng Ngự, Tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.
• Mã số thuế: 0317916553-001

Thông tin liên hệ:

• Dịch vụ pháp lý: 0909 526 598 (Mrs. Thương)
• Dịch vụ kế toán: 0915 101 726 (Mrs. Thảo) | 0908 847 986 (Mr. Nhân)
• Email: info@ketoanmk.com
• Website: www.ketoanmk.com

Thời gian làm việc:

• Thứ 2 – Thứ 6: 8:00 AM – 5:30 PM
• Thứ 7: 8:00 AM – 4:30 PM